( و كفر ) باز گردد ابدا به خدا ضررى نخواهد رساند . * ( وَنُرَدُّ عَلى أَعْقابِنا بَعْدَ إِذْ هَدانَا الله ) * انعام : 71 . همچنين است * ( نَكَصَ عَلى عَقِبَيْه ) * انفال : 48 . يعنى به راه اولى برگشت و فرار كرد . ولى در آيهء * ( فَكُنْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ تَنْكِصُونَ ) * مؤمنون : 66 . ظاهرا مراد از آن استكبار و عدم قبول است كه آيه دربارهء كفّار گفتگو مىكند يعنى : چون آيات من خوانده ميشد بقهقرى بر ميگشتيد و حاضر بقبول نبوديد . عُقْب و عُقْبى : ( بر وزن قفل و كبرى ) بمعنى عاقبت است * ( هُنالِكَ الْوَلايَةُ لِلَّه الْحَقِّ هُوَ خَيْرٌ ثَواباً وَخَيْرٌ عُقْباً ) * كهف : 44 . يعنى آنجاست تدبير و ولايت براى خداى حق او بهتر است از حيث ثواب و بهتر است از حيث عاقبت . * ( أُولئِكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ ) * رعد : 22 . ظاهرا مراد از « الدّار » دنياست و عاقبت دنيا آخرت است يعنى : عاقبت خوب دنيا ( كه آخرت باشد ) براى آنهاست * ( تِلْكَ عُقْبَى الَّذِينَ اتَّقَوْا وَعُقْبَى الْكافِرِينَ النَّارُ ) * رعد : 35 . عقبى در اين آيه در ثواب و عقاب به كار رفته است على هذا نظر راغب كه گفته : عقبى مخصوص به ثواب است درست نيست مگر آنكه مرادش از ثواب اعمّ باشد . عاقبة : پايان . و آن در عاقبت خوب و بدهر دو به كار ميرود مثل * ( وَالْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ) * اعراف : 128 . * ( وَالْعاقِبَةُ لِلتَّقْوى ) * طه : 132 . و مثل * ( فَانْظُروا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ) * آل عمران : 137 . راغب گفته : عاقبة مجرد از اضافه مخصوص ثواب و در صورت مضاف بودن گاهى در عذاب به كار رود . استعمالات قرآن مؤيد اوست . عقاب ، عقوبت ، معاقبه مخصوص بعذاباند * ( وَاعْلَمُوا أَنَّ الله شَدِيدُ الْعِقابِ ) * بقره : 196 . * ( وَإِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ بِه ) * نحل : 126 . تعقيب : كردن كارى است بعد از كار ديگر مثل تعقيب نماز كه خواندن اذكار بعد از خواندن نماز است لذا